درباره مغزت بخون

10 حقیقت عجیب درباره مغزتان!

مغز انسان به عنوان مرکز سیستم عصبی یکی از پیچیده ترین بخشهای بدن انسان است که شاید به جرات بتوان گفت این اندام تا کنون بیشترین اسرار بیولوژیکی بدن انسان را در خود نهفته و دانشمندان برای درک بسیاری از این اسرار همچنان در حال مطالعه و توسعه ابزارهای جدید مطالعاتی هستند.

• مغز انسان به اندازه ای پیچیده است که بالغ شدن آن 20 سال زمان خواهد برد.

• جنین انسان درون رحم می تواند در هر ثانیه هشت هزار سلول جدید به وجود بیاورد.

• در لحظه ای که انسان متولد می شود، تمامی سلولهایی که برای یک عمر زندگی به آنها نیاز دارد را در اختیار دارد.

• مغز انسان پیچیده ترین پدیده ای است که تا کنون در جهان هستی شناسایی شده است.

• نوزادان می توانند پس از گذشت چند ساعت از زمان تولد خود، صورت مادرشان را شناسایی کنند.

• جنین درون رحم از قدرت بینایی برخوردار است اما همه چیز را سیاه و سفید می بیند، چشم جنین به اندازه ای حساس است که می تواند نور به شدت ضعیفی که از میان شکم مادر به درون نفوذ می کند را ببیند.

• انسان در دقیقه 20 بار پلک می زند که هر پلک زدن نیم ثانیه زمان نیاز دارد. با روی هم گذاشتن این دقایق می توان گفت انسانها یک ساعت در روز را در تاریکی سر می کنند.

• هر سلول مغزی با سلول مغزی دیگر در حدود 10 هزار اتصال برقرار می کند.

• فراگرفتن حفظ تعادل و سازگار کردن اندامهای بدن با یکدیگر به اندازه ای پیچیده است که تعداد سلولهای موجود در مناطقی از مغز که به این کار اختصاص دارد، برابر مابقی سلولهای باقیمانده در دیگر نواحی از مغز است.

• غواصان جوان در تایلند به مردمکهای چشمهای خود یاد داده اند تا در زیر آب برای تمرکز بر روی اجسام به جای بزرگتر شدن، منقبض شوند. همه کودکان می توانند این مهارت را از سنین بسیار کوچکی بیاموزند.

 از مغز خود چگونه محافظت کنيم؟

آيا مي دانستيد كه هر چيزي که براي سلامت قلب مفيد است براي سلامت مغز نيز مفيد است. انجام بعضي فعاليت ها مي تواند به حفظ سلامت مغز و ذهن کمک کند.

دكتر بليك رئيس بخش جراحي اعصاب مرکز پزشکي cedars- Sinai در اين باره مي گويد: ژن ها و شرايط زندگي افراد در کاهش قدرت حافظه، تومور هاي مغزي، سکته و ديگر مشکلات مغزي موثر هستند اما به طور كلي حفظ سلامت مغز خارج از کنترل افراد نيست.

وي مي گويد: راه هايي وجود دارد که مي توان خطر بيماري هاي مغزي و صدمات وارده به مغز را کاهش داد. يکي از اين راه ها استفاده از كلاه ايمني هنگام دوچرخه يا موتور سواري و حتي هنگام ورزش است.

به ياد داشته باشد تمام مواردي که براي حفظ سلامت قلب مفيد است براي براي حفظ سلامت مغز نيز موثر است. عواملي که باعث حمله هاي قلبي مي شود مي تواند باعث سکته هاي مغزي نيز شود. کنترل کلسترول، فشارخون و انجام فعاليت هاي ورزشي و رعايت رژيم غذايي مناسب همانطور که براي قلب مفيد است براي مغز نيز مفيد است.

در رژيم غذايي خود از ميوه ها و سبزيجات، غلات و پروتئين استفاده کنيد.

نوشيدني هاي الکلي مصرف نکنيد، سيگار نکشيد، خواب کافي داشته باشيد و استرس هاي خود را با فعاليت هاي آرام بخش، تمرکز يا ورزش کاهش دهيد.

علايم سکته هاي مغزي را ياد بگيريد. اگر حدس مي زنيد طبق علائم يک مورد سکته داشته ايد اقدامات لازم را حتما انجام دهيد.
گول نخوريد که در سن جواني سکته اتفاق نمي افتد، 25 درصد سکته ها در سن کمتر از 65 سال اتفاق مي افتد و حتي جوانان و کودکان هم ممکن است دچار سکته شوند.

مغز خود را با حل جدول و انجام بازي هاي فكري مورد علاقه، مطالعه، يادگيري زبان جديد يا انجام كار هنري و ورزش تقويت كنيد.

محققان براين باورند درگير کردن مغز با فعاليت هاي مختلف در سنين بالا مي تواند از ضعيف شدن حافظه جلوگيري کند.

وقتي با تلفن همراه صحبت مي کنيد از هدست استفاده کنيد. امواج تلفن همراه احتمال ابتلا به تومور هاي مغزي را افزايش مي دهد که در دهه هاي بعدي زندگي علائم خود را بروز خواهد داد.

 حواس پرت ها از مغز بيشتری برخوردارند!

افرادي كه در حين انجام كار به راحتي حواسشان پرت مي شود ممكن است از ميزان زيادتري از «مغز» برخوردار باشند!

محققان دانشگاه كالج لندن دريافتند كه اين گونه افراد كه به راحتي توجهشان منحرف مي شود، از ميزان ماده خاكستري بيشتري نسبت به حد معمول در مناطق خاصي از مغز برخوردارند.

محققان براي بررسي ميزان انحراف فكر به مقايسه مغز افرادي كه به نسبتهاي ساده تا سخت از موضوع منحرف مي شدند پرداختند.

آنها اين ويژگي انحراف تمركز و فكر را در افراد با انجام پرسش هايي از قبيل اينكه هرچند وقت يكبار متوجه علائم رانندگي نشده يا وارد محلي شده و هدف خود از ورود به آنجا را فراموش كرده اند، ارزيابي كردند.

اين تيم تحقيقاتي سپس از مغز اين افراد اسكن مغزي تهيه كردند.

در اين تصاوير تفاوت فاحشي بين ميزان ماده خاكستري بين افراد با ميزان حواس پرتي بالا يا پايين در منطقه لوب آهيانه فوقاني چپ وجود داشت.

لوب آهيانه فوقاني چپ در جهت غلبه بر انحراف تمركز كار كرده و افرادي كه لوب آهيانه چپ بزرگتري دارند، سريعتر تمركز خود را از دست مي دهند.

دليل ارتباط اندازه اين لوب با حواس پرتي مشخص نيست اما محققان بر اين گمان هستند كه ممكن است دليل اين موضوع اين باشد كه با بالغ شدن انسان، ماده خاكستري مغز از نورون ها خالي مي شود تا كاربري بيشتري داشته باشد.

به گفته دانشمندان، وجود ماده خاكستري بيشتر در مغز احتمالا نتيجه بالغ نبودن مغز و نقص خفيف احتمالي رشد آن است.

 مغز با چشمان بسته هم شب و روز را می فهمد

پژوهشگران دانشگاه شيكاگو بر اساس يك نتيجه گيري پژوهشي اعلام كردند: گويا مغز از زمان تولد چنان برنامه ريزي شده تا قابليت تشخيص طلوع و غروب آفتاب را هميشه داشته باشد.

به گفته برايان پرندرگاست، دانشيار روانشناسي دانشگاه شيكاگو و يكي از نويسندگان اين پژوهش كه در مجله علمي PLoS One انتشار يافته است، اين پژوهش درك تازه اي درباره انعطاف پذيري مغز به دست مي دهد و ممكن است برخي رفتارهاي پايه اي مغز انسان را نيز توضيح دهد.

پرندرگاست، يكي از پژوهشگران گروه ريتم هاي زيست شناسانه، افزود: اين يافته ممكن است به ما نشان دهد كه چرا نوزادان بسياري از گونه ها در نهايت مي آموزند كه ميان روز و شب فرق بگذارند.

در زنجيره اي از آزمايش ها، پژوهشگران توانستند نشان دهند اگرچه چشمان در حال رشدي كه در معرض نور قرار نگرفته باشند، قابليت ديدن محرك هاي ديداري مانند حركت را از دست مي دهند، اما قابليت تشخيص چرخه نور و تاريكي تاثيري نمي گيرد. آنها دريافتند كه قابليت تفاوت گذاري ميان شب و روز با بزرگ شدن حيوان رشد مي كند.

پ‍ژوهش ديگري نتيجه گرفته بود كه نخستينيان و نيز انسان ها به گونه اي طبيعي خود را با ريتم خوابيدن در شب تطابق مي دهند. اما، اين پژوهش جديد نشان مي دهد كه مسيري در سامانه شب و روز(24 ساعته) كه امكان همگاهي ميان مغز و ريتم روز و شب را در محيط زيست مي دهد، احتمالا يكي از ويژگي هاي ذاتي رشد است.

 ساخت مغز مصنوعی؟!

پژوهشگران دانشکده مهندسي ويتربي دانشگاه کاليفرنياي جنوبي از فناوري نانو براي ساخت مغز مصنوعي بهره برده اند. آن ها توانسته اند يك مدار سيناپسي از جنس نانولوله کربني بسازند که عملکرد آن در آزمايش ها بازتوليد درون داد يك نورون - سيناپس، از مصالح پايه اي تشكيل دهنده ساختمان مغز- است.

اين تيم که توسط استاد آليس پارکر(Alice Parker) و استاد چونگوو ژو(Chongwu Zhou) از بخش مهندسي برق Ming Hsieh هدايت مي شد، براي حل مشکل پيچيده تقليد عملکرد مغز از رويکرد بين رشته اي ترکيب طراحي مدار با فناوري نانو استفاده کردند.

تيم پژوهشگران ويتربي در مقاله roceedings of the Life Science Systems and Applications Workshop که در آوريل 2011 انتشار يافت، جزييات چگونگي ساخت سيناپس با استفاده از نانولوله کربني را تشريح کردند. نانولوله هاي کربني ساختارهاي مولکولي کربني هستند که بسيار کوچک بوده به گونه اي که قطر آن ها يک ميليون بار کوچکتر از نوک يک مداد است. اين نانولوله ها مي توانند در مدارهاي الکتريکي استفاده شوند تا مانند يک رسانه يا نيمه رسانه فلزي عمل كنند.

پارکر که آغازگر اين طرح با بررسي امکان هاي ساخت يک مغز مصنوعي در سال 2006 بود، گفت: اين، يک گام لازم اوليه در فرايند ساخت مغز مصنوعي است. ما مي خواستيم به اين پرسش پاسخ دهيم که آيا شما مي توانيد مداري بسازيد که همانند يک نورون عمل کند. چگونه مي توانيم از اين مدارها ساختاري ايجاد کنيم که عملکرد نورون را، و در نهايت عملکرد مغز که 100 ميليارد نورون و 10 هزار سيناپس دارد را تقليد کند.

 مغز هم می خوابد!

لحظات نداشتن آمادگي براي فكر كردن در مورد موضوعي مانند گم كردن كليدهايتان مي تواند نتيجه خواب قسمت هاي كوچكي از مغز باشد.

محققان دريافتند كه بر خلاف تصور عموم كه گمان مي كنند مغز هيچ گاه نمي خوابد، مغز هيچ گاه به طور كامل بيدار و يا خواب نيست بلكه بخش هايي از آن به صورت غير فعال در مي آيند.

آن ها نشانه هايي را براي حالت نيمه خواب بودن مغز در نظر مي گيرند كه باعث بروز اشتباهات كوچكي مانند قرار دادن اشتباهي شير در كابينت و يا غلات در فريزر مي شوند.

اين تيم از دانشگاه ويسكانسين كه امواج مغز را اندازه گيري مي كنند، كشف كردند كه سلول هاي عصبي خسته هنوز بيدارند، اما به صورت انفرادي غير فعالند.

دكتر چيارا سيرلي، روانشناس و مجري اين تحقيق مي گويد: حتي قبل از اين كه شما احساس خستگي كنيد، نشانه هايي وجود دارد كه شما بايد فعاليت هايي كه به هوشياري كامل نياز دارند را متوقف كنيد.

وي مي افزايد: اگر گروه خاصي از سلول هاي عصبي در خواب باشند، ممكن است به نتايج منفي منتهي شود. تا كنون به نظر مي رسيد بي خوابي بر كل مغز اثرگذار باشد. ما مي دانيم زماني كه خواب آلوده ايم سطح هوشياريمان پايين آمده و حواسمان پرت مي شود.

اين تيم از دانشگاه ويسكانسين با تجهيزاتي به نام EEGها فعاليت مغز را بررسي کردند كه نشان مي دهد حتي در بيداري هم پروسه هاي كوتاه مدت خواب وجود دارد و شايد علت اصلي به خواب رفتن رانندگان به هنگام رانندگي نيز همين باشد.

البته تحقيقات جديد نشان مي دهد كه قبل از اين مرحله، مغز فعاليت هاي خواب گونه اي از خود نشان مي دهد كه عملكرد ما را ضعيف مي كند.

محققان در اين تحقيق كه بر روي موش ها انجام گرفته، با قرار دادن ميل جراحي در گروهي از نورون ها پس از بيدار نگه داشتن طولاني مدت موش ها مشاهده كردند كه بخش هايي از مغز موش ها به خواب رفته، در حالي كه ظاهرا بيدار بودند و هنگامي كه از موش ها مي خواستند گلوله هاي شكر را بردارند، يا نمي توانستند و يا در ميانه راه آن را مي انداختند. البته معمولا تعداد كمي از سلول ها غير فعال مي شوند. براي مثال از 20 گروه سلولي فقط دو تاي آن ها غير فعال شده و ساير سلول ها وظيفه آن ها را انجام مي دهند.